عوامل ایجاد كننده آلرژی و راههای پیشگیری از آن
هر چقدر از عوامل ایجاد كننده آلرژی پرهیز شود، كنترل بیماری و نیاز به دارو كاهش می یابد. مطالب زیر به شما كمك میكند كه عوامل ایجاد كننده آلرژی و راههای پرهیز از آنها را بیاموزید:
-تماس با دود سیگار مشكلات بیمار را تشدید میكند، كشیدن سیگار در محیط خانه حتی در اتاق دیگر باز هم شانس حساسیت و آلرژی و آسم را بخصوص در كودكان بالا برده و سبب تشدید علائم میگردد. از بردن كودكان به اماكن عمومی آلوده به دود سیگار نیز اجتناب شود.
- تماس با بوهای تند(عطر، لوازم آرایش، نفت ، بنزین، رنگ و ...) اسپری های خانگی، دود، وایتكس، هوای سرد و آلودگی هوا در افراد مستعد به آلرژی باعث بروز علائم یا تشدید آنها میشود توصیه می شود استفاده از اسپری های حشره كش یا مواد بودار برای تمیز كردن خانه در ساعاتی كه بیمار در خانه حضور ندارد انجام شود.
- گرده گیاهان از مواد مهم حساسیت زا میباشند درختانی مانند نارون، چنار، افرا، سپیدار و كاج در فصل بهار ، علوفه و چمنها در تابستان و علفهای هرز در پاییز اغلب مشكل زا میباشند. توصیه میشود در زمانی كه میزان گرده افشانی، به حداكثر خود رسیده (معمولاٌ 7 الی 10 صبح و 5 تا 9 بعد از ظهر) درها و پنجره ها و شیشه ماشین بسته باشند. استفاده از دستگاه تهویه نیز كمك كننده میباشد.
- كپكها و قارچها هم در فضاهای بسته مانند خانه و هم در فضاهای باز از عوامل آلرژی زا هستند. كپكهای فضای بسته در جاهای مرطوب مانند حمام و زیرزمین ها رشد میكنند و میتوانند در تمام فصول سال مساله ساز باشند . كپكهای خارج از منزل هاگهای خود را در آب و هوای مرطوب تابستان و پائیز آزاد میكنند و در روزهایی كه باد می وزد بهتر منتقل میشوند. كاهش رطوبت حمام ، ترمیم لوله هایی كه نشت آب دارند، و تعمیر دیوارهایی كه پوسته ریزی دارند و عدم نگهداری مواد غذایی كپك زده به كاهش كپك كمك میكند. استفاده از دستگاه بخور به طور دائم میتواند باعث رشد كپك گردد یا خود دستگاه آلوده به كپك باشد و توصیه میشود مرتباٌ تمیز گردد.
- ذرات بدن و فضولات سوسك جزو عوامل آلرژی زا هستند. رعایت نظافت و بهداشت و از بین بردن سوسك در منزل توصیه میشود.مو، پشم، پر، پوسته ریزی، آب دهان و فضولات حیواناتی مانند گربه، سگ، مرغ و خروس و مرغ عشق و پرندگان حساسیت زا میباشند و در مورد این بیماران توصیه اكید میشود كه از نگهداری حیوانات در منزل خودداری كنند.
-مایت یا هیره، از بندپایان بسیار كوچك است كه با چشم دیده نمیشود. تغذیه این موجودات از لایه های شاخی پوسته ریزی پوست انسان و مكان زندگی وی در موهای فرش، پرده، مبلمان، بالش پر، تشك، پتو و عروسكهای خزدار میباشد. بنابراین در مواردی كه علایم در شب تشدید میشود آلرژی به مایت را باید در نظر داشت این موجودات در آب و هوای گرم و مرطوب بهترین رشد را دارند. استفاده از دستگاه بخور هر چند در زمان سرماخوردگی مفید است ولی مصرف طولانی آن میتواند به رشد مایت كمك كند. توصیه میشود ملافه و پتوها هر 4-2 هفته شسته شوند بالش از جنس غیر پر استفاده گردد و تشك و بالش با پوشش مخصوص یا پلاستیكی پوشانده شود و محل درز آنها با چسب عریض مسدود شوند. وسایل فراوان مثل (اسباب بازی ، كتاب، لباس) در اتاق كودك نگهداری نشود یا در كمدهای در بسته قرار داده شوند. رطوبت خانه زیر 50% نگهداری شود. فرشهای كثیف بخصوص پشمی محل خوبی برای رشد مایت هستند. بهتر است در اتاق خواب فرش استفاده نشود اسباب بازی خزدار هفتگی شسته شوند.
- حداقل هفته ای 3-2 بار خانه جارو و گردگیری شود. بهتر است در این زمان كودك یا درخانه نباشد یا در اتاق دیگر باشد. اگر فرد مبتلا موظف به این كار است توصیه میشود از ماسك استفاده كند و به مدت 15 دقیقه پنجره ها باز بمانند.
-اصولاً غذاها به ندرت موجب آسم میشوندو بیشتر آلرژی پوستی ایجاد میكنند. اگر كودك مدت كوتاهی پس از صرف غذا دچار علائم بیماری آلرژی خود شود امكان آلرژی به آن غذا وجود دارد.ولی غذاهای آماده كه حاوی مواد افزودنی شامل عطر، رنگ یا نگهدارنده میباشند مثلاً تنقلاتی مانند پفك، چیبس، آب نبات یا سوسیس و كالباس، نوشابه و رب گوجه میتوانند باعث بروز تشدید علایم آلرژی گردند كه توصیه اكید میشود این بیماران از این مواد غذایی آماده استفاده نكنند.
ابتلا به سرماخوردگی در اغلب كودكان مبتلا به آسم باعث تشدید علائم میگردد. توصیه میشود از تماس نزدیك با افرادی كه مبتلا به سرماخوردگی هستند اجتناب كرد و از حوله و ظروف برادر یا خواهر مبتلا به سرماخوردگی برای كودك استفاده نكرد.
ورزش برای سلامتی مفید است و بیمار مبتلا به آسم مانند سایر افراد باید به ورزش و فعالیت ترغیب شوند. گرم كردن بدن با نرمش قبل از انجام ورزش، شانس بروز سرفه و خس خس را كاهش میدهد. استفاده از داروی مناسب قبل از ورزش طبق توصیه پزشك نیز به انجام ورزش مطلوب كمك میكند.
 
دكتر سهیلا آل یس
فوق تخصص آلرژی ایمونولوژی
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشكی شیراز
 

مرکز تحقیقات آلرژی
دانشگاه علوم پزشکی شیراز
نشانی: شیراز، خیابان خلیلی، روبروی دبیرستان معارف، درب ورودی استخر نمازی، برج پژوهشی محمد رسول اله (ص)، طبقه ششم، مرکز تحقیقات آلرژی 
پست الکترونیک:  arc@sums.ac.ir